ک/مــــــیدیا: ڤاتسڵاڤ هاڤڵ، نووسهر و دژبهری ناوداری کۆمۆنیزمی ئێستالینی و لایهنگری ههمیشهیی مافی مرۆڤ، که 30 ساڵ لهمهوبهر رێبهرایهتیی شۆڕشی نهرمی چیکوسڵۆڤاکیی کرد، نیوهڕۆی رۆژی یهکشهممه، رێکهوتی 26ی سهرماوهزی 1390 ههتاوی له
تهمهنی 75 ساڵیدا له شاری پراگ، کۆچی دوایی کرد.
ناوبراو له سهدهی بیستهمدا، له رێگای شۆڕشی نهرمهوه له ساڵی 1989 سهرکهوتنی بهدهست هێنا و له ههمبهر رێژیمی کوموونیست و دیکتاتۆڕی چیکوسلوڤاکیدا، ناوبانگی دهرکرد.
ڤاتسڵاڤ هاڤڵ، له کۆتایی دهورانی کوموونیزمدا، بوو یهکهمین سهرکۆماری چێکۆسلۆڤاکی و دوای دابهش بوونی ئهو وڵاته، وهک سهرکۆماری چێک ههڵبژێردرا و دهستی به پهرهپێدانی دێموکراسی لهو وڵاته تازه دامهزراوهدا کرد.
له ژێر رێبهرایهتیی هاڤڵدا، کۆماری چێک به کردهوه کهوته ناو جیهانی رۆژئاواوه و له ساڵی 1999دا بوو به ئهندامی ناتۆ. پاشان ئهو وڵاته له ساڵی 2004، وهک ئهندامی یهکیهتیی ئهوروپا وهرگیرا.
له ساڵی 1936 له شاری پراگ له بنهماڵهیهکی دهوڵهمهنددا له دایک بوو. ساڵانی دواتر له گهرمهی خهبات له دژی رێژیمی بوورژوازی و به هۆی ئهوهی سهر به خێزانێکی دهوڵهمهند بوو، له درێژهدان خۆێندن بێبهش کرا.
ناوبرا دوای بێبهش بوون له خوێندن وهک کرێکارێکی ساکار له هۆڵهکانی شانۆگهریدا دهستی به کار کرد و ورده ورده دهستی کرد به نووسینی شانۆ نامه.
دوای راپهڕینی بهناوبانگی "بههاری پڕاگ" و داگیرکرانی چیکوسڵوڤاکی لهلایهن یهکییهتی سۆڤییهتی ئهوکاتهوه، ئاماده نهبوو له وڵاتهکهی دوور بکهوێتهوه و له بهرگری کردن له مافی مرۆڤدا مانیفیستی ناوداری "شارت، یا جاڕنامهی 77"ی نووسی و ههر بهم هۆیه دهستی بهسهردا گیرا و بۆ ماوهی 4 ساڵ له گرتووخانهدا مایهوه.
پشتریش دووجار به هۆی نهخۆشیی دڵ له مردن نزیک بووهوه و له کۆتاییدا تووشی شێرپهنجهی سیپهلاک هات کۆچی دوایی کرد.
